25 april 2026 Beekmijtertjes in het Mensingebos
Jeroen Onrust
Het Beekmijtertje (Mitrula paludosa) is een saprofytische zakjeszwam die groeit op rottend organisch materiaal in of in de nabijheid van water, vooral op afgevallen eikenblad. De soort behoort tot de zeer kleine groep echte waterpaddenstoelen. Dat water moet dan wel zuur en mineraalarm zijn en op beschaduwde plekken omhoog komen.
Jaren geleden was ik al op zoek naar deze fascinerende soort. Ik wist dat het Beekmijtertje rondom Roden moest voorkomen en ging er in het voorjaar van 2014 naar op zoek. Omdat het een echte voorjaarssoort is, bezocht ik alle kansrijke locaties die ik kende, maar zonder succes. Een jaar later waagde ik opnieuw een poging. Net toen ik op het punt stond naar huis te gaan, was het raak. In een kwelsloot stonden volop ‘nachtlichtjes’ te schijnen. Later ontdekte ik nog twee groeiplaatsen in de omgeving van Roden. Sindsdien bezoek ik deze plekken ieder voorjaar, met wisselend succes. Vooral na droge jaren waren de Beekmijtertjes schaars of zelfs helemaal afwezig. Tot dit jaar. Er was weer volop kwelwater en de Beekmijtertjes stonden er met honderden.
Het lijkt erop dat het de laatste jaren beter gaat met het Beekmijtertje. Mogelijk wordt de soort tegenwoordig vaker herkend, maar het zou ook kunnen dat zure, mineraalarme kwelmilieus zich langzaam herstellen. Laten we hopen dat dit laatste het geval is. Vooralsnog zijn de groeiplaatsen rondom Roden de enige bekende locaties in Drenthe waar het Beekmijtertje voorkomt.
5 april 2026 Vingerhoedje in tuin van Schepping, Holthe
Eef Arnolds
Op de afgelopen Zwamdag van 4 april maakten we na afloop van de lezingen een korte wandeling door Schepping. Er waren erg weinig paddenstoelen te zien, mede een gevolg van aanhoudende droogte. Op de bekende plaatsen bij eiken op bekalkte leem kwamen de eerste Bokaalkluifzwammen (Helvella acetabulum) net boven de grond. De ogen waren vooral gericht op het vinden van het fotogenieke Vingerhoedje (Verpa conica), een in Drenthe zeldzame lentepaddenstoel die in sommige jaren in Schepping op bekalkte plekken te vinden is. Uiteindelijk vond iemand in het grasland naast het Kristalmeer een miniem gesteeld bruin bolletje dat zeer waarschijnlijk een jong Vingerhoedje voorstelde.
De volgende dag was ik bezig met wieden in het tuingedeelte net achter de vergaderruimte. Tussen de opkomende planten stonden acht goed ontwikkelde Vingerhoedjes in alle leeftijdsfasen, in feite niet meer dan op vijf meter vanaf de muur van de vergaderruimte! Maar daar hadden we niet gekeken. Ook dat deel van de tuin is een relatief kalkrijke plek, niet door het uitstrooien van poederkalk maar doordat er in het verleden veel puinresten zijn ondergewerkt.
Het Vingerhoedje is in Schepping nu in zes jaren gevonden, steeds in april en elke keer op een andere plek, variërend van schraal grasland op bekalkte zand- of leemgrond tot een aardbeienbed in de moestuin. Bij de meest recente vondst groeide Bosaardbei in de nabijheid. De soort groeit opvallend vaak in de buurt van roosachtige kruiden en struiken, maar het is niet bekend of er een symbiotische relatie mee bestaat. In Schepping is het Vingerhoedje ook twee keer gevonden in open grasland zonder roosachtigen in de nabijheid.
Paddenstoelenwerkgroep Drenthe 